Oleh Dr Masrina Nadia Mohd Salleh
WACANA mengenai kejayaan penganjuran Forum SG4 dan hala tuju ekonomi Kedah sering menjadi perdebatan politik dan awam. Namun, dari perspektif akademik dan sains ekonomi, penilaian terhadap prestasi pelaburan negeri memerlukan analisis empirikal yang saksama.
Penilaian tidak boleh sekadar bersandarkan retorik politik mahupun dakwaan sebelah pihak. Sebaliknya, ia mesti dinilai berasaskan data kelulusan Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (MIDA), perbezaan struktur modal (Greenfield vs Brownfield), kadar realisasi pelaburan, serta penciptaan nilai tambah ekonomi yang mampan.
Berdasarkan rekod rasmi MIDA, Kedah melakar prestasi nilai pelaburan diluluskan (approved investments) yang amat merangsang. Pada suku pertama tahun 2024 (Q1 2024), Kedah menduduki kedudukan tertinggi di Malaysia dengan mencatatkan nilai pelaburan diluluskan sebanyak RM31.3 bilion melalui 51 projek, di mana 97.7% daripadanya disumbangkan oleh Pelaburan Langsung Asing (FDI).
Bagi keseluruhan tahun 2024, Kedah berada di tangga kelima tertinggi di Malaysia dengan jumlah pelaburan bernilai RM45.8 bilion. Namun demikian, dari perspektif analisis modal secara tegar (rigorous capital analysis), pencapaian angka ini perlu diteliti menerusi beberapa aspek:
- Perbezaan Antara Kelulusan dan Realisasi: Angka RM31.3 bilion dan RM45.8 bilion ini mewakili angka kelulusan dan bukannya jaminan pelaburan yang telah direalisasikan sepenuhnya di atas tanah (realized FDI).
- Penglibatan Pembiayaan Awam: Sebahagian daripada nilai pelaburan yang dilaporkan, seperti pembangunan Fasa 4 Kulim Hi-Tech Park (KHTP), dibiayai melalui pinjaman kerajaan negeri.
Dari sudut akaun negara, ini dikategorikan sebagai pembentukan modal tetap kasar awam (public infrastructure expenditure) dan bukannya pelaburan swasta baharu.
- Kesan Limpahan Ekosistem Sedia Ada: Pertumbuhan pelaburan berprofil tinggi di Kedah banyak didorong oleh kelebihan geopolitik dan limpahan (spillover effect) kluster elektronik Pulau Pinang serta matangnya infrastruktur KHTP yang dibina sejak tahun 1996.
Kesimpulan Sementara: Pentadbiran Kedah di bawah Datuk Seri Muhammad Sanusi Md.Nor berjaya mengekalkan momentum kelulusan pelaburan yang sangat tinggi pada tahun 2024. Walau bagaimanapun, sumbangan bersendirian (isolated attribution) pentadbiran semasa terhadap kemasukan pelaburan swasta yang benar-benar baharu memerlukan pengasingan data berasaskan garis dasar (baseline) tahun-tahun terdahulu.
Dalam sains ekonomi, pentafsiran pelaburan dibahagikan mengikut kitaran hayat modal (investment life cycle) dan tarikh kelulusan rasmi/perjanjian tanah pertama:
Pelaburan Lapangan Hijau (Greenfield Investment): Syarikat baharu yang menubuhkan tapak operasi dari paras sifar. Ini mewakili kejayaan terus pasukannya dari segi promosi dan kemudahan urusan perniagaan (ease of doing business).
Pelaburan Semula / Pengembangan (Brownfield Investment / Reinvestment): Syarikat sedia ada yang menambah modal untuk meningkatkan kapasiti, menaik taraf teknologi (seperti pemindahan ke wafer 8-inci), atau membina fasiliti baharu.
Apabila kerangka ini diaplikasikan kepada kes perindustrian di Kedah: Fuji Electric (M) Sdn Bhd: Mula bertapak di KHTP pada tahun 1996 dan beroperasi pada 1998 (era BN). Walau bagaimanapun, pada Ogos 2021 (era pentadbiran Sanusi), Fuji Electric menyuntik pelaburan pengembangan Brownfield bernilai JPY25 bilion (RM945 juta) bagi kilang wafer 8-inci.
ams OSRAM Group: Kilang LED pertama bertapak hasil pengumuman tahun 2015 dan beroperasi pada November 2017 (era BN). Manakala cadangan projek microLED (pecah tanah 2022, perjanjian MIDA 2023) jatuh di bawah tempoh pentadbiran semasa.
Secara kaedah ekonomi, kejayaan menarik pelaburan Brownfield (seperti Fuji Electric pada 2021) tetap mencerminkan keupayaan kerajaan semasa dalam mempertahankan iklim perniagaan yang kondusif, walaupun tapak awalnya diasaskan oleh pentadbiran terdahulu.
Ekonomi makro menegaskan bahawa nilai pengumuman hanyalah indikator kehendak (intent),manakala keberkesanan dasar sebenar dikira melalui kadar realisasi (realization rate) dan kualiti penyerapan modal.
Dua iktibar ekonomi penting boleh diambil daripada data Kedah:
- Risiko Pembatalan Projek (Kes ams OSRAM Micro-LED) Cadangan projek micro-LED ams OSRAM di Kedah yang diumumkan bernilai berbilion ringgit dengan pembiayaan sale-and-leaseback bernilai RM2.03 bilion akhirnya dibatalkan pada sekitar Mei 2024 atas faktor pasaran global.
Ini membuktikan secara jelas bahawa angka pengumuman atau MoU awal tidak boleh dianggap sebagai kejayaan muktamad sehingga kilang beroperasi dan modal dibelanjakan secara nyata.
- Sifat Modal Intensif dan Nisbah Pekerjaan Data MIDA bagi Q1 2024 menunjukkan nilai pelaburan RM31.3 bilion menjana kira-kira 2,262 peluang pekerjaan. Dari sudut pengiraan asas ekonomi, ini mewakili nisbah modal kira-kira RM13.8 juta bagi setiap satu peluang pekerjaan.
Nisbah modal-pekerjaan yang sangat tinggi ini adalah perkara lumrah bagi industri semikonduktor berteknologi tinggi (capital-intensive industry). Oleh itu, penanda aras kejayaan sesuatu pelaburan berprofil tinggi tidak boleh diukur dari segi kuantiti jawatan semata-mata, melainkan menerusi kualiti pekerjaan (pekerjaan berkemahiran tinggi / TVET / STEM), tingkat gaji, dan kadar pindahan teknologi (technology transfer) kepada ekosistem PKS tempatan.
Dari kanta analisis akademik, sebarang penilai berwibawa harus bersikap cermat terhadap konsep The Greater Kedah. Sejauh mana gagasan ini berjaya diterjemahkan secara empirical masih belum dapat diukur secara muktamad disebabkan oleh ketiadaan dokumen dasar rasmi, matriks Sasaran Prestasi Utama (KPI), serta unjuran sasaran kuantitatif yang boleh diuji (verifiable targets) di domain awam.
Walau bagaimanapun, penilaian berasaskan indikator tidak langsung (proxy indicators) memberikan gambaran berikut:
Sumbangan Asas Ekonomi Sedia Ada: Kemasukan pelaburan berimpak tinggi ke Kedah masih sangat tertumpu di kawasan selatan (KHTP / Kulim). Pembangunan ini sebahagian besarnya berpaksi kepada ekosistem perindustrian yang telah terbina sejak 1996 serta limpahan ekonomi dari Pulau Pinang.
Matrik Penilaian Masa Depan: Bagi mengesahkan kejayaan The Greater Kedah pada masa hadapan, kerangka penilaian mesti mengukur:
- Kadar pertumbuhan realisasi FDI berbanding garis dasar.
- Agihan pembangunan zon perindustrian baharu (seperti Kedah Rubber City) di luar kawasan Kulim.
- Keupayaan mengatasi kekangan infrastruktur (structural bottlenecks) seperti kestabilan bekalan air dan grid tenaga untuk zon industri.Peningkatan paras pendapatan garis dasar (median wage) tenaga kerja tempatan.
KESIMPULAN
Pembangunan ekonomi negeri ialah proses berterusan yang merentasi garis masa pentadbiran politik. Kejayaan Kedah mencatatkan angka pelaburan diluluskan MIDA yang tinggi (RM31.3 bilion pada Q1 2024) adalah satu pencapaian makro yang wajar diiktiraf.
Namun, dakwaan bahawa pentadbiran semasa “tidak membawa sebarang pelaburan” atau sebaliknya “mencipta seluruh kejayaan secara bersendirian” adalah dua fahaman ekstrem yang tidak tepat dari sudut sains ekonomi.
Pelaburan sedia ada seperti Fuji Electric dan ams OSRAM memaparkan evolusi gabungan antara asas kukuh pentadbiran terdahulu dan pelaburan semula (reinvestment) pada era pentadbiran semasa.
Ukuran kejayaan sebenar The Greater Kedah pada masa hadapan akan bergantung kepada kadar realisasi modal yang diluluskan, kualiti pekerjaan yang diwujudkan, serta ketahanan ekosistem tempatan daripada turun naik pasaran teknologi global.
*Penulis adalah Pensyarah Kanan Fakulti Ekonomi dan Pengurusan, Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM)
