INDONESIA berdepan skandal keselamatan yang mencetuskan persoalan besar mengenai penyalahgunaan kuasa dalam institusi kepolisan apabila bekas Ketua Polis Negara, Jeneral Listyo Sigit Prabowo, dilaporkan ditetapkan sebagai suspek dalam kes penyadapan komunikasi secara haram terhadap Presiden Prabowo Subianto.
Penyadapan itu dipercayai berlaku sepanjang 2025 hingga 2026. Lebih mengejutkan, operasi berkenaan didakwa turut menyasarkan pegawai kanan kerajaan, tokoh politik, wartawan, aktivis pertubuhan bukan kerajaan (NGO), pemimpin masyarakat dan ahli perniagaan.
Siasatan Badan Reserse Jenayah (Bareskrim) atau Jabatan Siasatan Jenayah Polis Indonesia turut mengaitkan dua pegawai kanan lain, iaitu Inspektor Jeneral Ahrie Sonta Nasution dan Inspektor Jeneral Eko Hadi Santoso.
Menurut laporan media Indonesia, termasuk Tempo dan Kompas.com, operasi itu didakwa menggunakan sistem Lawful Interception Management System (LIMS), iaitu kemudahan penyadapan komunikasi yang disediakan bagi tujuan penguatkuasaan undang-undang.
Bagaimanapun, penyadapan dalam kes ini didakwa dilakukan tanpa kelulusan dan mengikut prosedur yang ditetapkan. Lebih serius, terdapat dakwaan rekod serta fail penyadapan diarahkan dipadamkan pada Oktober lalu bagi menghilangkan jejak operasi.
Kes itu mula terbongkar pada 30 Oktober lalu selepas seorang anggota polis membuat laporan mengenai kegiatan mencurigakan.
Bareskrim dilaporkan telah mengambil keterangan 10 saksi dan tiga saksi pakar, selain merampas 11 telefon bimbit, sebuah iPad serta empat pemacu kilat bagi membantu siasatan.
Persoalan paling besar bukan hanya mengapa komunikasi Prabowo menjadi sasaran, tetapi siapa yang mengarahkan operasi dan untuk kepentingan siapa maklumat itu dikumpulkan.
Dakwaan bahawa wartawan, ahli politik, pegawai kerajaan dan aktivis turut dipantau menjadikan kes ini lebih serius kerana ia berpotensi menyentuh kebebasan media, privasi individu dan keselamatan komunikasi negara.
Jika terbukti berlaku penyalahgunaan sistem risikan, kes ini memperlihatkan bagaimana teknologi yang sepatutnya digunakan untuk membanteras jenayah boleh bertukar menjadi instrumen pengawasan di luar batas undang-undang.
Namun, setakat ini belum ada bukti muktamad bahawa maklumat yang diperoleh digunakan untuk tujuan politik, perniagaan atau kepentingan peribadi.Perkembangan ini turut menjadi ujian kepada pentadbiran Prabowo kerana ia membabitkan individu yang pernah mengetuai institusi kepolisan negara.
Laporan Reuters pada 4 November 2026 menyebut Prabowo telah memecat Listyo Sigit daripada jawatan Ketua Staf Presiden susulan perkembangan kes berkenaan.
Sementara itu, Menteri Penyelaras Hal Ehwal Undang-undang, Hak Asasi Manusia, Imigresen dan Pemasyarakatan Indonesia, Yusril Ihza Mahendra, dilaporkan berkata motif penyadapan masih dalam siasatan. Beliau turut menyatakan belum terdapat petunjuk yang menunjukkan wujudnya cubaan menggulingkan kerajaan.
Penjelasan itu penting bagi mengelakkan kes berkenaan terus dikaitkan dengan komplot politik tanpa bukti.
Bagaimanapun, siasatan perlu menjawab persoalan mengenai rantaian arahan, pihak yang mempunyai akses kepada sistem LIMS, identiti semua sasaran dan kemungkinan penglibatan individu lain.
Akhirnya, skandal ini bukan sekadar mengenai nasib seorang bekas Ketua Polis Negara. Ia menyentuh persoalan lebih besar tentang integriti institusi keselamatan dan keberkesanan mekanisme kawalan terhadap kuasa negara.
Jika sistem pengawasan negara didakwa digunakan untuk menyadap presidennya sendiri, sejauh mana pula keselamatan komunikasi dan privasi rakyat biasa benar-benar terjamin?
